Bilgisayar kelimesi Türkçe adına büyük bir kazanım. Bu vesileyle Aydın Köksal’a tekrar teşekkür etmek istiyorum. Kendisi 2500 üzerinde bilişim terimini Türkçeleştirmiş bir dilbilimci ve kendi deyimiyle Türkiye’nin ilk “Bilgisayar Mühendisi”. Ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Her ne kadar dilimize yerleşmesi yıllar almış olsa da bizi “kompüter”hatta “gompütür” gibi Çin malı sahte pillerin üzerindeki “Panasonic” türevleri gibi “saçma” kelimeleri kullanmaktan kurtaran bir kelime bilgisayar.

Bilgisayar kelimesi dilimize yerleşmiş yerleşmesine de bilgisayarın anlamı, ne demek olduğu, ne iş yaptığı gibi konularda hala ciddi sıkıntımız var. Doğal olarak “Bilgisayar Mühendisi” kavramıyla ilgili de aynı şekilde sıkıntılar baş gösteriyor.

Kimi zaman bilgisayar satıcısıyla, kimi zaman programcıyla, hatta kimi zaman ziraat mühendisleriyle aynı kefeye konulan bilgisayar mühendisleri, genelleme yapmak istemiyorum ama maalesef kendileri de bir tanım yapabilmekten aciz kalıyor çoğu zaman.

Biraz araştırma yapalım. Google ustaya soruyoruz ilk sırada Wikipedia geliyor. Bakalım wiki ne demiş.

Bilgisayar Mühendisliği , Elektrik Mühendisliği ve Bilgisayar Bilimini kapsayan, temel olarak yazılım ve donanım üzerine birçok konu ile ilgilenir. Ayrıca matematik ile ilgili birçok konu içerir.

Bilgisayar mühendisleri, programlama dilleri, yazılım tasarımı ve yazılım – donanım entegrasyonu eğitimi alırlar. Programların neyi yapabileceği neyi yapamayacağı (bk. Hesaplanabilirlik), programların belirli bir görev üzerinde nasıl etkili bir performans gösterebilecekleri (bk. algoritma ve karmaşıklık), programların saklanmış bir veriyi nasıl yazıp okuyabilecekleri (bk. veri yapıları ve veritabanları), programların nasıl daha akıllı çalışabilecekleri (bk. Yapay zeka),insan ve programların birbirleriyle nasıl bir iletişim içerisinde olacakları (bk. insan bilgisayar etkileşimi ve kullanıcı arayüzleri) konuları üzerinde ve ASIC, FPGA, devre tasarımı ile donanım-yazılım entegrasyonu alanlarında çalışırlar.

Devam ediyoruz. www.bilgisayarmuhendisleri.comsitesi ise işin donanım tarafını tamamen atlayarak şöyle bir tanım yapmış.

Bilgisayar mühendisleri genel olarak bilgisayar programı yazarlar. Yani oynadığınız oyunları, Word’ü Excel’i Windows’u ya da bir muhasebe programını da bu şekilde yazıyoruz… Yazarlar diyorum çünkü program yazmak, yazı yazmak şeklindedir.

Ve son olarak ODTÜ’de bir öğretim görevlisinin sitesine bakalım. Uzun olduğu için buraya yazmıyorum. Buradan ulaşabilirsiniz yazıya.

Tanımlara baktık. Aslında benim bu konuda daha güzel bir fikrim var. Örnek bir diyalogla bunu anlatmaya çalışalım.

Meraklı Vatandaş(MV) ve Bilgisayar Mühendisi adayımız(BM) otobüste yan yana seyahat etmektedir.

MV-Yolculuk nereye hemşerim?

BM-İstanbul.

MV-Öğrenci miyiz?

BM-Evet.

MV-Bölüm neydi?

BM-Bilgisayar Mühendisliği.

MV-Aaa ne güzel. Benim oğlan da seneye sınava girecek. Gece gündüz bilgisayar başında kerata onu da mı bilgisayar mühendisi yapsak.

BM-Yok aslında çok alakalı şeyler değil.

MV-Nasıl yani? Siz de bilgisayarla oynamıyor musunuz? (bu oynama kısmına ayrıca değineceğiz)

BM-Yok biz daha çok işin tasarım kısmıyla ilgileniyoruz.

MV-Tasarım derken?

BM-Mesela makine mühendisini düşünün. Ne iş yapar makine mühendisi?

MV-Ne yapacak makine yapar.

BM-Evet. Makine Mühendisi makineyi tasarlar. Kullanan ise Makine Operatörüdür. Makine bozulduğunda tamir eden ise Makine Teknisyeni. Aynı şekilde bilgisayarı tasarlayan mühendis, kullanan operatör, bakım ve tamirini yapan ise teknisyendir diyebiliriz. Ha bir de bunların alt alanları var. Mesela en temel olarak “Yazılım” ve “Donanım” olarak ayırabiliriz. Gerçi ülkemizde donanım alanında çalışma imkanı pek olmasa da ülkemizde yetişmiş olup dünyada bu piyasada çalışan bir çok mühendisimiz mevcuttur.

MV-İyi diyorsun güzel diyorsun da peki benim abimin oğlu var bu programcılık mı ne okuyor. Geçen bayram bize geldiğinde o da böyle bir şeyler diyordu. “Pororam” mı ne yapıyorlarmış. Onlar ne oluyor.

BM-Onlara da aslında bir bakıma teknisyen diyebiliriz. Şimdi az evvel dedin ya makine mühendisi makineyi yapar diye. Ben de dedim ki makine yapmaz. Makinenin tasarımını yapar. Yazar çizer her şeyini hazırlar. Fabrikada onun yazdığını çizdiğini uygulayan teknisyen başkadır. Mühendis tulumu giyip de torna tezgahının başına geçmez yani kolay kolay. Tam olarak aynı şey olmasa da böyle örnekleyebiliriz. Ama şunu unutmamak lazım. Bilgisayar çok çabuk gelişen bir teknoloji ürünü. Ve internet denilen deryada sayısız kaynak var. Yani mesela yazılım alanında kendini çok iyi geliştirmiş birisinin yanında sırf adı mühendis diye mühendislik diploması olana bu işi sen daha iyi bilirsin diyemeyiz. Ama şunu da unutmamak lazım ki mühendislerin aldığı onca matematik dersleri, mesleki teorik dersleri onlara çok büyük bir avantaj sağlar.

MV-Neyse benim aklım ermedi. Kaç kardeşsiniz?

…..

Bu muhabbet böyle uzar gider. Ama sanırım derdimizi bir nebze olsun anlatabildik. İkinci yazıda sektörün durumuna göz atacağız.

Sağlıcakla Kalın…