İlk makalemle sizlere merhaba demek istiyorum.
Bu yazıda artık hayatımızın vazgeçilmezi olan internet dünyasına açılan pencerelerimiz olan internet tarayıcılarının arasındaki ezeli çekişmedeki son duruma bakacağız.
İki oyuncumuz var. Birincisi işletim sistemi pazarının tartışmasız sahibi olan Windows’un içinde gelen ve birçok internet kullanıcısının internetle özdeşleştirdiği (ismi çok iyi seçilmiş) Internet Explorer’ın son ve belki bugüne kadar en iddialı sürümü olan IE8, İkincisi ise kalburüstü internet kullanıcılarının değişmez tercihi, ie’nin çoğu özellik söz konusu olduğunda 3 yıl geriden takip ettiği neredeyse tüm testlerde en az güvenlik açığı bulundurduğu tescillenen ama ne yazık ki ülkemizde ve dünyada layık olduğu kullanım oranlarına ulaşamayan, gönüllerimizin prensi Opera’nın güncel sürümü Opera 9.64.
Yiğidi öldür hakkını yeme demişler. Microsoft IE8 ile yıllardır mağlubiyete oynadığı browser pazarında çok akıllıca bir hamle yaptı. Altyapı değişiklikleriyle, web slices olayıyla, hızlandırıcılarıyla bu sefer olmuş diyebiliriz. Fakat sekmeler açılırken net bir şekilde fark edilen hız problemine bir çözüm bulmaları lazım. Farenin orta tuşuyla bir linke tıkladığınızda neredeyse 2 saniye gecikme ile açılıyor sekme. Operada ise tıklamamızla açılış arasında bizim fark edebileceğimiz bir süre geçmiyor. Tamam, belki üstün güvenlik önlemleri dolayısıyla oluyor olabilir bu durum fakat kullanırken hele de hızlı bir tarayıcıya alışmış bir kullanıcı için işkenceye dönüşüyor.
Bu arada her iki programın da kaynak tüketimlerine göz atalım. 6 popüler web sitesini Operada ve Internet Explorer’da açtık. Görev yöneticisine baktığımız zaman Opera. exe 123 MB bellek kullanırken, 5 farklı iexplore. exe dosyasının toplamda 163 MB bellek tükettiğini görüyoruz. 1 pencerede 6 sekme açıkken 5 ayrı iexplore. exe çalışmasına ben bir anlam veremedim.
Opera bünyesinde başarılı bir mail istemcisi ve özet akışı görüntüleyicisi bulunduruyor. Internet Explorer başarılı bir özet akışı görüntüleyicisi sunarken mail istemcisi konusunda bir şey veremiyor. Microsoft Live ailesi varken IE’nin böyle bir işe kalkışmasını beklemiyorduk zaten.
Diğer rakibi Firefox gibi Opera’nın da arkasında çoğu 3. Parti olmak üzere geniş bir bileşen(eklenti) desteği varken, IE8 bu açığını Hızlandırıcılar ile kısmen kapatmış olsa da hala bu konuda rakiplerini yakalayabilmiş değil. Çünkü Opera yıllardır IE’nin hızlandırıcı dediği ve tüm tanıtımlarında ballandırıla ballandırıla anlatılan özelliğini bünyesinde barındırıyor. Ama şunu da göz ardı etmemek gerekir ki Web Slices olayı ile IE8 web tarayıcı dünyasında bir ilki gerçekleştirdi. (yanılıyor olabilirim)
Gelelim indirme yöneticileri konusuna. Opera Aktarımlar başlığı altında yüklemeleriniz için ayrıca bir yazılım kullanmanızı gerektirmeyecek kadar başarılı bir arabirim sunuyor. Ayrıca Opera bu arabirim üzerinden vasat düzeyde bir torrent istemcisi de sunuyor. IE8 cephesinde ise IE7ye hatta IE6ya nazaran pek bir gelişme yok gibi. Halen aktarımlarınız kesildiğinde başa dönmemek için ayrıca bir indirme yöneticisi kullanmanız gerekiyor.
Son olarak Opera’da bulunan fakat IE8de bulunmayan iki özellikten bahsedelim. Bunlardan ilki bana göre kullanıcıya çok büyük bir kolaylık sağlayan fare kısa yolları (mouse gestures). Örnek vermek gerekirse resimde de kısmen görüldüğü gibi Opera’da farenin sağ tuşuna basıp çeşitli hareketler yaparak tarayıcının birçok işlemini yapmak mümkün (ileri, geri, yeni sekme, sekme kapat vs). Bunlar bana göre bir tarayıcının en önemli, olmazsa olmaz özelliklerinden. Alıştıktan sonra başka tarayıcı kullanırsanız sürekli sağ tuş menüsünü açıp sinir oluyorsunuz. Bu özelliği Firefox da eklenti olarak sunuyor. İkincisi geri alma işlemi. Bilgisayar kullanıcılarının en sıkı dostu olan Ctrl+z tuş birleşimi(burada ben kombinasyon kelimesini kullanmıştım fakat Word uyardı yabancı kelimeler yerine Türkçesini tercih edebilirsin dedi. Şaşırdım doğrusu) ile Opera’da sekme açıp kapatmak dahil tüm işlemlerinizi geri alabiliyorsunuz.
Bir önceki paragrafa “son olarak” diye başladığımın farkındayım. Fakat Opera’nın bu özelliklerinden bahsettikten sonra IE’nin de “InPrivate Göz atma” özelliğine değinmeden geçersem haksızlık etmiş olacağımı düşündüm. IE8’de bir InPrivate göz atma penceresi açarak dilediğiniz sayfalarda dolaşabilir çarpı tuşuna basıp kapattığınızda ise arkanızda hiçbir iz bırakmazsınız. (denemedim, bu konuda emin değilim )
Sonuç olarak şunu söyleyebilirim. Opera bence hala tahtında oturuyor. Fakat IE8 ile birlikte IE artık eskisi gibi “vasatın altında” bir tarayıcı olmaktan kurtulmuş. Ama yine de Windows ile beraber gelmediği takdirde pek kullanıcı bulabileceklerini sanmıyorum.
En kısa zamanda yeni bir yazıda buluşmak dileğiyle…
Yavuz Selim BİLGİN